Pede's Molen

Hundelgem (Zwalm)

Inleiding

Het doel van deze website is een beeld te schetsen van de Pede's Molen, waarvan de restauratie mogelijk werd dankzij de inzet en de determinatie van de huidige eigenaars. De molen werd zo uit het verval en de vergetelheid gehaald en bewaard voor de volgende generaties.

Molens zijn bijzondere getuigen van een oude levenswijze. Het vermogen van deze oude molens om vroegere tijden te evoqueren is buitengewoon en daarom zijn alle inspanningen die bijdragen tot hun instandhouding en tot de verspreiding van hun rijke geschiedenis uitermate belangrijk.

Pede's Molen

Vooraanzicht en zijaanzicht (oost)
Foto n° 1-1: Vooraanzicht en zijaanzicht (oost). © Jan Van Laethem

De watermolen die bekend is onder de naam "Pede's Molen" bevindt zich in de gemeente Hundelgem (België), op de grens met Velzeke. De molen is genoemd naar Benjamin Pede - De Clercq, die eigenaar van de molen was in 1938. In verdere hoofdstukken komen we nog terug op de originele benaming van deze watermolen.

De stroom die de molen aandrijft is de "Passemarebeek" (zie nota). Het gebouw is gelegen in een zeer landelijke omgeving. In de muurankers boven het waterwiel komt het jaartal 1775 voor. Dit is ongetwijfeld een restauratie- of verbouwingsdatum, daar de molen duidelijk tekenen van transformatie vertoont. De kern van de molen is ouder.

De Passemarebeek ontspringt ten oosten van de gemeente Opstal (zie Illustratie n° 1-1 hier onder). De koers van de beek loopt eerst naar het zuidoosten, maar verandert snel naar het zuidwesten tot aan de Pede's Molen en verder tot de Zwalmrivier. De bron van de Passemarebeek ligt op een afstand in vogelvlucht van 2.215 meter van de watermolen.

Deze beek wordt verder gevoed door drie kleinere waterlopen. De "Lindebeek" ontspringt ten westen van de gemeente Steenbeke en stort zijn water na een beperkt verloop uit in de Passemarebeek. Zijn bron ligt op een afstand van 2.730 meter. De "Zwedebeek" ontspringt ten westen van de gemeente Opstal, zeer dicht bij de bron van de Passemarebeek, maar loopt dan hoofdzakelijk richting zuid en zuidwesten naar de watermolen toe. De afstand tussen deze bron en de molen bedraagt 1.940 meter. De Zwedebeek treft de Passemarebeek iets ten noorden van de Pede's Molen. De vierde waterloop heeft geen specifieke naam, maar ontspringt in de "Waterkersgrachten" ten westen van de molen op een afstand van 495 meter en stort zijn water uit in de Zwedebeek.

Vier beken
Illustratie n° 1-1: De vier beken die de Pede's Molen van water voorzien. De Passemarebeek en de Lindebeek ontspringen op een hoogte boven zeeniveau van 55 meter. De Zwedebeek ontspringt op een hoogte van 50 meter en de Waterkersgrachten op 40 meter. De Pede's Molen bevindt zich op een hoogte van 30 meter boven zeeniveau. © Jan Van Laethem

Deze vier kleine waterlopen hebben een relatief beperkt debiet. Bij ons historisch onderzoek hebben we geen andere watermolens gevonden die werden aangedreven door de Passemarebeek of zijbeken.

Het volgende hoofdstuk in een oogopslag:

Waarin we aan de hand van oude kaarten en ander archiefmateriaal op zoek gaan naar de eerste vermelding van het bestaan van de watermolen en zijn oprichtingsdatum kunnen bevestigen.